Yıldızeli
COĞRAFİ DURUM
Yıldızeli İlçesinin yüzölçümü 3326 km2 olup, İlçe toprakları Doğuda Sivas
(Merkez İlçe), Batıda Yozgat (Akdağmadeni), Kuzeyde Tokat (Sulusaray,
Yeşilyurt), Güneyde Şarkışla
İlçesiyle çevrilmiştir. İlçenin Merkez Nüfusu 16.070, Köylerinin nüfusu 60.162
olup toplam nüfus 76.232 dir.İlçe İl merkezine 47 km. uzaklıkta olup,
Sivas-Ankara ve Sivas-Tokat asfaltı üzerindedir.
Ortalama yüksekliği 1400 metre olan İlçe yüksek ve engebeli arazi yapısına
sahiptir. İçanadolu bölgesinin Kuzeydoğusunda yer almaktadır. İlçenin batı
kesimlerinde dağ eteklerinde rakım düşük olması nedeniyle bitki örtüsü zengin,
tarıma elverişli arazi fazladır. Kuzeyi ve Doğusu dağlıktır. Güneye doğru dağlar
alçalarak geniş, az engebeli araziler ortaya çıkar. İlçenin en yüksek dağı
YILDIZ DAĞI (2537) dır.
Yaz mevsimi kısa süreli olup, kışları sert ve soğuktur. Kış ve Yaz mevsimi
arasında sıcaklık farkı büyük olduğu gibi gece ile gündüz arasında da çok farklı
sıcaklıklar görülmektedir. Isının düşüklüğü nedeniyle kar bazen aylarca kalkmaz.
Yağmur halinde olan yağışlar en çok ilkbahar ve sonbahar aylarındadır. İlkbahar
yağışları çoğunlukla öğleden sonra olup, sağanak halindedir.
Yıldızeli çevresinde bitki örtüsü olarak çoğunlukla bozkır bitki topluluğu
hakimdir. Bu bitki topluluğunun ötesinde bir de orman topluluğu vardır. İlçe
sınırları içerisinde bulunan Akdağlar, Türkiye’de step ikliminde bulunan tek
orman olarak nitelendirilmektedir. Ayrıca Belcik çevresinde meşelikler geniş
alanları kapsar. Ormanlar iç kesimlerde ve eteklerde genellikle meşe, mazı,
ardıç ve kısa boylu çalılıklardan, yükseklerde, dağ yamaçlarında çam, mazı,
meşe, ardıç, kavak’dan oluşur. Ormanların büyük bölümü bozuk baltalıktır. Az bir
bölümü koruluk çamlık alandır.
TARİHÇE
Yıldızeli 1639 (Hicri 1049) yılında 4.Murat’ın Sadrazamlarından Kemenkeş Kara
Mustafa Paşanın Bağdat seferi sırasında askerlerinin konaklaması için burada 1
cami, 1 han, 1 hamam yaptırmak için 4.Murat’tan izin istemesi üzerine 4.Murat
buradaki toprakları Kemenkeş Kara Mustafa Paşaya vermiş, dilerse satacağını,
bağışlayacağını ve vakfedeceğini bildirmiştir. Bunun sonucu olarak 1 han, 1
hamam ve 1 cami yapımı için vakıf kurulmuş, bazı köyler bu vakfa bağlanmış,
zamanla etrafta yeni köyler ve yerleşme toplulukları oluşarak Yıldızeli bu
şekilde kuruluşunu tamamlamıştır.
Ancak kaynaklar 1075 yılında bu toprakların yerleşim yeri olduğunu
kaydetmektedir. Söylentilere göre de İlçe kurulmadan önce çevresinin ormanlık,
sazlık, bataklık olduğu, burada 10-15 evlik bir topluluk bulunduğu, sonradan
burası temizlenerek yerleşime uygun bir hale getirildiği anlaşılmaktadır.
Uzun süre Sivas Sancağına bağlı Bucak merkezliği yapan İlçe, 1863 yılından sonra
yapılan teşkilatlandırmada Sivas’ın İl olmasıyla 1875 yılında İlçe olmuştur.
İlçe Cumhuriyet dönemine kadar “YENİHAN” olarak anılmış, Cumhuriyet
döneminde1936 yılında bölgedeki “YILDIZ” dağından esinlenerek “YILDIZELİ” adını
almıştır. İlçe merkezinde merkez camii ve hamam halen kullanılmakta, han ise
yıkılmıştır.
KÜLTÜR VE TURİZM
İlçenin önemli tarihi eserleri arasında 1640 yılında yaptırılan Kemankeş Kara
Mustafa Camii, Hamam ve Hanı, Şeyh Halil Beldesinde bulunan Şeyh Halil Türbesi,
Akça Koca Köyü Türbesi, Banaz Köyü Türbesi, Akça Kale Köyü Kalesi, Kümbet Köyü
Kalesi bulunmaktadır.
Ayrıca Tarihi Frigya’lılara kadar uzanan arkaz Höyüğü, Yiğitler köyünde bulunan
Maltepe Höyüğü önemli tarihi kalıntılardır.
Çal dağı ve Yıldız dağı kış turizmi yapılabilecek potansiyele sahiptir. Yıldız
ırmağında 4 mevsim balık avlanabilir.
|
Gurbet
Türküleri
