Dağlar
İldeki dağlar, III. Zamanda başlayan Alp Kıvrımlaşması sırasında Kuzey ve
Güney Anadolu dağ sistemleri de belirgenleşmiştir. Kuzey Anadolu Daığlarının
güneye, Güney Anadolu Dağları’ nın kuzeye açılan uzantıları il alanının büyük
bölümünü kaplamaktadır.
Kuzey Anadolu sistemine bağlı dağlar; Kelkit Vadisi ile Kızılırmak Vadisi
arasını doldurarak batı-doğu doğrultusunda uzanır. Tüm Güney Anadolu’yu batıdan
doğuya doğru geçen Toroslara bağlı dağlar ise Şarkışla’dan başlayıp ilin
ortalarına doğru sokulur. Bu iki sıranın dışında kalan ve genellikle tek tek
yükselen dağlar, ilin ikinci derecede kabartıları durumundadır.
Köse Dağları: Kuzey Anadolu sıradağları’nın güneye açılan en önemli
kollarından biri olan Köse Dağları, gerek yükselti, gerek uzunluk, gerek
kapladıkları alan açısından Sivas’ın en önemli dağlarıdır. Yıldızeli’nde 2.537 m
yükseltili Yıldız Dağı ile başlamaktadır. Doğuya doğru Asmalı Dağı (2.406),
Tekeli Dağı (2.621 m), Köse Dağı (3.050 m) ve Kızıldağ (3.015 m) ile süren bu
dağlara kimi kaynaklarda Kızılırmak Yayı Dağları, kimilerinde de Yeşilırmak Yayı
Dağları denir. Bu yüksek sıra Doğu Anadolu Dağlarıyla birleşmektedir. Kuzeyde
Kelkit Vadisine doğru yükseltisi hızla azalan Köse Dağları’nın büyük bölümü
Karadeniz Bölgesi’nde kalmaktadır. Bu nedenle, Karadeniz ikliminin etkileri
güçlüdür. Köse Dağları’nın kuzey yamaçları yer yer iğne yapraklı ağaçlarla,
geniş yapraklılardan meşe ve menengiç ağaçlarından oluşan ormanlarla kaplıdır.
Tecer Dağları: Torosların kuzeye açılan bir kolu durumunda bulunan
Tecer Daları, Gemerek-Şarkışla arasından başlar, kuzeydoğuya doğru geniş bir yay
çizer ve Sivas-Kangal arasında Kulmaç Dağları adını alır. Huma Çayı Vadisi,
Tecer Dağlarını ikiye ayırır. Kuzeydeki sıra çengelli, güneydeki sıra Deli Dağı
adını alır. Bu iki sıra doğuya doğru uzanarak Doğu Anadolu dağlarıyla birleşir.
Eskiden meşe ve ardıç ormanlarıyla kaplı olan bu dağ günümüzde seyrek ağaç
kümeleri dışında çıplaktır.
Akdağlar: Kızılırmak Vadisi’nin batısından başlar. Kuzeydoğu yönünde
uzanır.
Sivas-Tokat ve Sivas-Yozgat sınırını oluşturur. Kalın Çayı ile Kızılırmak
Vadisi arasındaki üçgen alanı bütünüyle kaplayan Akdağlar, fazla yüksek
değildir. Kolay geçit veren; yavaş yavaş yükselen bir kütledir.
Kuzeyden az da olsa Karadeniz iklimine açık olduğu için dağların yüksek
kesimleri geniş ve iğne yapraklı ormanlarla kaplıdır. Bu ormanlar İç Anadolu
Bölgesi’nin en önemli orman serisini oluşturur.
İncebel Dağları: Toros sistemine bağlı olan İncebel Dağları, Gemerek
yöresinde Tecer Dağları’ndan ayrılır. Kızılırmak Vadisi’yle Gemerek-Şarkışla
çöküntü oluğu arasını doldurarak kuzeydoğu yönünde uzanmaktadır. Fazla yüksek
olmayan, aşınarak kütleşmiş bu sıra Kızılırmak’ın kollarınca parçalanmıştır. En
yüksek dorukları, 1.712 m. Yükseltili Karayüce Tepe ile 1.789 m. Yükseltili
Yücepınar Tepe’dir. Deniz etkilerine kapalı olan İncebel Dağları’nda iklim çok
serttir. Bu nedenle genellikle bitki örtüsünden yoksundur.
Yama Dağı: Volkanik yapılı bir dağdır. Çatlı Suyu’nun kollarıyla sıkça
parçalanmıştır. Divriği-Çetinkaya yöresinde çok sayıda yüksek plato tarafından
kuşatılmıştır. Genellikle Çıplak; bitki örtüsü açısından fakirdir. Otsu bitki
örtüsü bakımından zengin sahalara Malatya yöresinde rastlanır.
Sivas İlinde, bu dağların dışında tek tek yükselen çok sayıda dağ ve tepe
vardır.
|
Gurbet
Türküleri
